بحث کلاسی که با حضور اکثر دانشجویان ارتباطی ورودی ۸۱ تشکیل شد حول مسایلی چون گله های دانشجویی از گروه ارتباطات.جایگاه روزنامه نگاری در ایران.تعریف خبر .تاثیر رسانه ها بر افکار عمومی .بخث فمنیسم و نگاه ارزشی یا حرفه ای به رویدادها بود.دکتر اسعدی از مشارکت دانشجویان در مباخث کلاسی استقبال کرد و افزود این مباخث برکیفیت کار عملی کلاسی بسیار موثر است.مواد کار کلاسی تهیه روزنامه.مجله۴۸صفخه ای.معرفی ۱۰۰ کتاب و کار وبلاگی عنوان گردید .این کلاس آخرین تجربه روزنامه نگاری تخصصی در دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران است.از سال ۸۲ گرایش ارتباطات در این داشکده از روزنامه نگاری به مطالعات ارتباطی تغییر یافته است.

عراق بنا به خواست ایالات متحده امریکا وسازمان ملل موظف به تجهیز و بازسازی ارتش و نیروهای امنیتی خود شده است. تا بدین صورت بتواند امنیت و آرامش را در داخل مرزهای خود تامین کند. اما جالب اینجاست که در همین حال تحریم تسلیحاتی این کشور همچنان برقرار بوده و این امر به عنوان مانعی جدی در مقابل تجهیز و نوسازی نیروهای مسلح به شمار می رود.نماینده دائم عراق در سازمان ملل طی روزهای اخیر بر تلاش های خود در جهت متقاعد ساختن شورای امنیت سازملن ملل برای لغو تحریم های تسلیحاتی عراق افزوده است. علاوه بر ان وی خواستار عدم پرداخت هزینه های ناظران اژانس بین المللی انرژی اتمی از سوی دولت متبوع خود است زیرا اصولا از زمان حمله امریکا به عراق این کشور در موقعیتی نیست که بتواند فعالیت اتمی و هسته ای داشته باشد. "سمیر سومایدای" نماینده عراق در سازمان ملل با اعتراض به این روند می گوید: " نمی توان بیشتر از این صبر کرد. عراق کشوری با دموکراسی کاملا نوپاست که هم در عرصه جهانی و در سطح ملی به وظایف خود پایبند است و انتظار دارد با ان به مانند دیگر کشورها رفتار شود. "

"هانس یواخیم هاینتزه" استاد حقوق ملل در دانشگاه بوخوم نیز ضمن تایید سخنان نماینده عراق می گوید: " حق با ایشان است. پس از اعلام نیروهای ائتلاف به اینکه هیچگونه سلاح کشتار جمعی در عراق وجود ندارد ادامه فعالیت های کمیسیون ویژه خلع سلاح عراق در امور تسلیحات کشتار جمعی اصولا هیچ توجیه و معنایی ندارد. " با همه این احوال کمیسیون ویژه سازمان ملل در امور کنترل عراق با برگزاری یک نشست در نیویورک بار دیگر بر ادامه تحریم تسلیحاتی این کشور تاکید کرد.

با وجود انکه قطعنامه 1483 سازمان ملل در 23 مه 2003 همه تحریم ها بر علیه عراق را فسخ شده اعلام می کند اما در بندی از همین قطعنامه به صراحت تحریم های تسلیحاتی عراق به عنوان یک استثنا اعلام شده است. طبق همین قطعنامه تنها در صورتی تحریم های تسلیحاتی را می توان  به صورت مشروع و موقتی کنار گذاشت که حاکم امریکایی عراق یعنی " پل برمر " در این مورد دستور صادر کند. با وجود انکه دستگاه اداری " پل برمر " در عراق در مورد خرید مواد اولیه و امثالهم از محدودیتی برخوردار نیست اما دولت انتقالی عراق از زمان به قدرت رسیدن در ژوئن 2004 حتی کوچکترین تجهیزات پلیسی و نظامی پیدا نکرد.

"هاینتزه " در ادامه میگوید: " ادامه تحریم های تسلیحاتی علیه عراق و در عین حال درخواست از این کشور برای تجهیز و بازسازی نیروهای امنیتی و نظامی اش امری کاملا غیر منطقی است. جالب اینکه تحریم تسلیحاتی و ضرورت بازسازی و نوسازی نظامی عراق علاوه بر امریکا توسط قطعنامه های خود سازمان ملل اعلام شده است.بدین صورت که در همان حالی کخ قطعنامه 1483 مبنی بر تحریم تسلیحاتی عراق برقرار است کشورهای عضو سازمان ملل قطعنامه 1511 را در 16 اکتبر 2003 تصویب کردند و در ان خواهان تجهیز و امزش پلیس و نیروهای امنیتی عراق شدند.

از طرفی عراق ضمن انکه حق خرید هیچگونه تجهیزات نظامی را ندارد باید به مانند قبل ازهزینه نظارت اژانس بین المللی انرژی اتمی را نیز بپردازد.پرداخت این هزینه هم بر اساس قطعنامه 687 سازمان ملل (مصوب سال 1911 ) انجام می گیرد . قطعنامه ای که در واقع با تصویب قطعنامه 1546 در ژوئن 2004 به نوعی تمدید و بر ان صحه گذاشته شد. بنا به گفته سخنگوی مطبوعاتی ناظران اژانس انرژی اتمی این سازمان برای سال مالی 2007-2006 مبلغ 12 میلیون دلار از دولت عراق مطالبه خواهد کرد و این در حالیست که از زمان فعالیت ناظران این اژانس در عراق یعنی از سال 1991 هزینه های سالیانه این گروه ناظران بیش از 5 میلیون دلار نبوده است. سخنگوی مطبوعاتی ناظران اژانس یعنی " پیتر ریک وود " می گوید : " ما هر لحظه اماده بازگشت به عراق هستیم. " و " هانس هاینتزه " در مقابل عقیده دارد :" شورای امنیت باید بلاخره در مورد لغو تحریم های تسلیحاتی عراق تصمیم بگیرد. "

منبع : دویچه ول

نقد مقاله:

مقاله دارای تیتر مناسبی است.

این مقاله بسیار اطاله کلام دارد. به موضوع مورد بحث مقاله در چندین جا به یک صورت و یک نحوه پرداخته است. لذا از ایجاز بی بهره مانده.

استدلال نویسنده در بیان مطالب خوب است.

تازگی دارد.

وحدت زمان و مکان دارد.

یادم می آید از وقتی خیلی بچه تر بودم یعنی از وقتی مهد کودک می رفتم،آدم خیلی تنبلی بودم. همیشه مشق نوشتن، نقاشی کردن و هر کاری دیگری که در مهد کودک ممکن است به عنوان تکلیف به آدم بدهند برایم ازمشقت بارترین کارهای روزگار بود و به هر نحوی شده از انجامشان شانه خالی می کردم. یکی از اصیل ترین خصوصیت های آدم های مثل من این است که همیشه به دنبال راه های میان بر می گردند.راه ها و بعضا حیله هیی که یا اصلا کارمحول شده را انجام ندهند و یا به طور قابل ملاحظه ای انجامش را راحتر وسریعتر کنند. به همین دلیل بود که از همان دوران یا سرمشق هایم را رج میزدم ویا آنقدر درشت می نوشتم که در هر صفحه حداکثر بیست تا حرف جا شود. اما یکی از جالب ترین راه ها وشاید وسیله هایی که با خودش و کارکردش زود آشنا شدم شابلن بود. وسیله ای که در آن شمایل اشکال هندسی و اشکال دیگر مثل گل،درخت خانه ویا حروف الفبا و اعداد را درآورده اند و تنها کافی است شکل مورد نظر را انتخاب کنی. مثل استفاده از لیوان برای کشیدن دایره.

با اینکه به دلیل تمیزی و صافی بیش ازحد شکل ها واینکه معلم ها خیلی زود می فهمیدند کار خودم نیست، خیلی نتوانستم به استفاده ازآن ادامه دهم،به نظرم وسیله جالبی آمد. وسیله ای که بعدها وقتی بزرگ تر شدم فهمیدم قابلیت هایش تنها به کشیدن اشکال هندسی ختم نمی شود.

مثلا فهمیدم می شود از آن به عنوان صفت احتمالا مناسب برای برخی آدم ها استفاده کرد.

***

خواندن چند شماره متوالی ویا غیر متوالی از یک مجله سینمایی کافیست برای اینکه بتوان دریافت، نوشتن یک نقد فیلم اعم از خوب وغیر خوبش حرفه ای سهل و ممتنع است.

استفاده از صفت سهل وممتنع همواره نویسنده را از توضیح هر دو وجه سهل وممتنع بودن موصوف ناگزیر می سازد.

ممتنع زیراهمواره برای نوشتن یک نقد فیلم حرفه ای طبعا باید از اصول حرفه ای دراین عرصه تبعیت کرد وحرکت یک آماتور به سوی حرفه ای شدن مستلزم کنار گذاشتن مولفه های شخصی مثل تعصب، تمایل و سلیقه است. که منتقد نه تنها در حوزه نقد سینمایی ملزم به رعایت این الزام است، بلکه اصولا نقد در هر حوزه ی دیگری این الزامات را به همراه دارد.

سهل از آن جهت که منتقد آماتور در مسیرحرکت خود به سوی حرفه ای شدن و پس از پشت سر گذاشتن تعصبات و سلایق خود موفق به یافتن دیدگاهی پالایش شده می شود. این دیدگاه از آن پس به مثابه عینکی عمل می کند که در تمامی مراحل دیدن، بررسی، تحلیل و نقد نهایی همراه منتقد است.

از نظر خواننده عاقل در این ساختار همه چیز منطقی به نظر می رسد. یعنی احتمالا در هر نقدی یکی از اساسی ترین و در عین حال سخت ترین مراحل، مرحله ی رهایی از تعصبات و سلایق شخصی و رسیدن به دیدگاهی علمی و حرفه ای است. یعنی همان چیزی که یک نقد خوب نیازمند آن است.

اما مشکل از آن جایی شروع می شود که در جریان گذار از آماتور به حرفه ای احتمالا همه ی آن چه برای پالایش کنار گذاشته می شود، قابل چشم پوشی نیست؛ زیرا گاهی بخشی از آن چه به عنوان اغراض و تعصبات شخصی منتقد از صحنه ی روزگار حذف می شود در واقع نظرات و سلایق فردی منتقد است که در بسیاری موارد می تواند در شکل گیری نقدی بدیع و در عین حال بی طرفانه موثر باشند.

مرز تشخیص تعصبات و اغراض از سلایق و دیدگاه های فردی بسیار ضعیف است، به این معنا که برای تمایز بین این دو نیاز به تیزبینی و دقت نظر بسیار است.

پیروی مطلق سنت حاکم بر نقد فیلم یعنی همان سنتی که منتقد تازه کار ملزم به حذف مولفه های شخصی می داند، باعث می شود وقتی مشغول تورق مجله های سینمایی هستید، متوجه شباهت بی اندازه ی نقدهای سینمایی از منتقدان گوناگون باشید؛ که من را ناخودآگاه به یاد یکنواختی و شباهت بیش از حد شکل هایی می اندازد که با شابلون می کشیدم. شکل هایی که آن قدر صافی و تمییزی بیش از حدش غیر طبیعی بود که خیلی نتوانستم به استفاده از آن ادامه دهم.

حکایت از تکرار سرسام آور بدبختی و فرومایگی دائمی سینمای ایران و شکوه و عظمت سینمای غرب اعم از ها لیوودی، اروپایی و مستقلش، بیمار مزمنیست که تا ابد دامن گیر منتقدان ایرانی است. قصه ی بایکوت شدن ابدی برخی آثار نفرین شده و یا برسرنهادن برخی فیلم های خوش اقبال از دید منتقدان در دوره های متفاوت با استدلال های کاملا مشابه و تکراری و یا نادیده انگاشتن اصول مهم زیبایی شناسی و محتوایی آثار سینمایی به عنوان یک اثر هنری در مقابل شبح موهوم "مصلحت سینما" و یا "شأن سینما"، از جمله اشکال کج و معوجی است که همواره در این شابلون بزرگ تکرار می شود.

این شباهت افراطی ناشی از قواعد و هنجارهایی است که در دوره های مختلف سینماگران و منتقدان بر سر لازم الاجرا بودن آن به توافق رسیده اند و تخطی از آن ممکن است به قیمت گزاف انزوای حرفه ای منجر شود.

نگاهی اجمالی به جریان نقد سینمایی به وضوح گویای آن است که این حیطه به اندازه ای حرفه ای شده است که استانداردهای خود را به منتقدان تازه کاری که خواهان ورود به این عرصه اند با قدرت تحمیل کند. در این میال آماتورهای تیزبین برای رهایی از خطر انزوا ناگزیر از بهره گیری از روش هایی اند که در عین حفظ نسبی قواعد، در سطحی برتر و عمیق تر به بیان نظرات و ایده های بدیع خود پیرامون موضوعات سینمایی بپردازند.

نقد مقاله " تصویر محو"

مقاله مورد نظر احتالا در نظر دارد،به کارکرد و تاثیر ویترین در نظام بازار و جامعه سرمایه داری وهمچنین به توضیح نقش ویترین در تبدیل مردم جامعه به توده ای عاری از شعور، از دیدگاه روانکاوی بپردازد.

اما آنچه بیش وپیش از هر چه در این مقاله به نظر می آید، حجم بی شکل و نا مفهومی از لغات واصطلاحات احتمالا تخصصی در حوزه روانکاوی است که نه تنها کمکی به خواننده در جهت کشف منظور مورد نظر نویسنده نمی کند، بلکه خواننده را دچار این شبحه می کند که اصلا خود نویسنده به چه میزان با موضوع مورد بحثش آشنایی دارد ویا شاید تنها درپی ارائه مفاهیم مورد نظر فروید ، آن هم به شکلی پیچیده ونا مفهوم بوده است.

از لحاظ ساختار، این مقاله به دلیل حجم وشیوه پرداخت به موضوع،در دسته یادداشت مطبوعاتی قرار می گیرد.

تیتر و زیر تیتر نیز با توجه به مطالب مورد بحث در مقاله و استفاده عینی از عبارت تیتر(تصویر محو) درمتن مقاله مناسب به نظر میرسد.

اگرچه نویسنده در تمام بخش های یادداشت به موضوع مورد نظر خود به طور یکنواخت ومنسجم بپردازد،اما نثر مغلغ مقاله،پراکندگی واستفاده از الفاظ تخصصی که توضیح لازم پیرامون آن داده نشده است،باعث از بین رفتن انسجام در مقال شده است.

استدلال یادداشت نیز که سعی دارد، جریان مسهور شدن خریدار ویا تنها بیننده ویترین را به کمک مفهوم "فرد-نوزاد" توضیح دهد، نه تنها به هدف خود نرسیده است،بلکه در برخی از بخش ها آنقدر خواننده را در گیر نثر نامفهوم واصطلاحات تخصصی والبته تعریف نشده خود میکند که اصلا به کلی فراموش می شود،مقاله از آغاز در پی چه بوده است.

نشانه ها عمری به قدمت زندگی انسان دارند. بشر اولیه چنین می اندیشید که درختان،ابرها،جنگل،کوه ها وباد با او سخن می گویند، به او اخطار می دهند، تهدیدش می کنند،او را می ترسانند یا به او جرئت می دهند. اگر رعد با صدای وحشتناکی غرش کند،علامت اخطار است به آن دسته که از فرمان خدایان سرپیچی کرده اند. ما در آثار شاعران چنین چیزهایی را مشاهده می کنیم .اما آیا واقعا طبیعت سخن میگوید؟

نشانه شناسی علم جدیدی است که از نشانه ها و نمادها بحث می کند، مانند نشانه های راه ها ،نظام های علایمی، نقشه ها، نمودارها و از این قبیل.

تمام پدیده های گوناگون پیرامون ما علامت هایی به ما منتقل میکنند: ضربان نبض،حروف یک کتاب،عکس های روزنامه و… تماما علامت هستند.اما نشانه ها زیر مجموعه ای از علایم هستند. فرق نشانه با علامت دراین است که نشانه قراردادی است: دودی که از یک آتش بر می خیزد، یک علامت است که از وجود آتش خبر میدهد.اما اگر با شخصی قرار بگذاریم که این دود بر این امر دلالت داشته باشد که "همه چیز روبراه است." یا نشان دهنده ی "من اینجا هستم." باشد، دود نشانه است.

بادبان های قرمز،سیاه و سفید دلالت بر رنگ های قرمز،سیاه و سفید دارند و بس.اما وقتی تسئوس،قهرمان یونانی، با پدرش،آیگئوس،قرار گذاشت که برافراشتن بادبان سیاه در کشتی اش به معنای شکست و بادبان سفید به معنای پیروزی است،این نظام علایمی ابتدایی، یک نظام نشانه ای بود.دراینجا رنگ، دال بر چیزی بیش از رنگ بود. یعنی نشانه بود.

علامت الزاما گیرنده و فرستنده ندارد. در صورتی که نشانه همواره دارای یک فرستنده ی اطلاع و یک مخاطب است: وقتی ما دودی را در جنگل می بینیم، حدس می زنیم آتش سوزی در کار است . دود علامت آتش است اما فرستنده ای وجود ندارد.

نشانه شناسی سه نوع علامت می شناسد:

1- علامت های نمایه ای (نشانه های طبیعی) :آن دسته که هیچ گونه توافق قبلی درباره معنی شان در میان نیست: صدای خرد شدن شیشه به ما می گوید چیزی شکسته است. یا وقتی از پنجره بیرون را می نگریم و می بینیم که همه لباس ضخیم پوشیده اند، نتیجه می گیریم که هوا سرد است.

2- علامت های نسخه ای (تصویری) :آن دسته که معنی (محتوا) و صورت خارجی (لفظ) درآن شبیه به هم هستند:رد پاها- اگرچه به نظر می رسد جزء نشانه های طبیعی باشند، زیرا ما با حیوانات قرارداد نکرده ایم که ردپای آنها دال برعبورشان باشد- خصوصیت ویژه ای دارند که آنها را از نشانه های طبیعی متمایز می کند. زیرا این ردپاها در ظاهرشان نشان دهنده ی شباهتی میان خود و پنجه حیوان هستند.

3- علامت های ارتباطی (قراردادی) :این دسته به مفهوم دقیق کلمه نشانه اند. بیشتر علامت هایی که مردم به کار می گیرند،از این نوعند.علامت ( ! ) هیچ وجه اشتراکی با مفهوم خطر ندارد. با این حال ما آن را به عنوان نشانه ی خطر می فهمیم.

آنچه باید یادآور شد این است که نشانه ها خارج از نظام نشانه ای شان معنایی ندارند. علامت ( ! ) به چه معناست ؟ از نظر یک دانش آموز به معنای علامت تعجب ، از نظر یک راننده به معنای احتیاط و از نظر یک شطرنج باز به معنای حرکت عالی است. البته همه آنها نیز حق دارند.علامت ( ! ) دارای معناهای متفاوت در نظام های نشانه ای متفاوت است.

مساله اصلی در خود نشانه و به عبارت دیگر در ظاهرخارجی آن نیست، بلکه در نظام نشانه هاست.

نظام های اشاره ای اروپاییان بسیار شبیه به هم هستند: روس ها،انگلیسی ها، فرانسوی ها و آلمانی ها وقتی شانه خود را بالا می اندازند ، منظورشان این است که " نمیدانم ". البته تفاوت هایی نیز در این نظام های نشانه ای وجود دارد: تکان دادن دست با انگشت های بسته در روسیه به معنای " خداحافظی" است، حال آنکه این عمل دربرزیل " بیا اینجا" تعبیر خواهد شد. در صورتی که در روسیه برای " بیا اینجا " کف دست را رو به بالا می گیرند و آن را به جلو و عقب تکان می دهند.

یا اینکه نشانه روس ها برای گفتن " به به " عبارتست از بلند کردن شست. همین مفهوم را فرانسوی ها به این صورت بیان می کنند که شست خود را به انگشت سبابه می چسبانند ، حلقه ای می سازند ،ان را به لب ها نزدیک می کنند و صدای بوسه درمی آورند. در برزیل نیز نرمه گوش را در میان انگشت های دست می گیرند.

نوعی دیگر از نظام نشانه ای، زبان گفتاری است. از دید نشانه شناسان ، زبان معمولی ما مانند تمام نظام های نشانه ای، نظامی است از نشانه ها که در جامعه و برای جامعه وجود دارد.

از نظر زبان شناسان جدید،این نظام نشانه هاست که موجب می شود به عنوان مثال، معنای حرف "الف" این باشد که این حرف "الف" است و نه فرضا "ب". بلکه دقیقا حرفی مشخص و عنصری ازنظام یک زبان معین است.

به عبارت دقیق تر در زبان بشر، فقط واژه ها هستند که جزء نشانه ها محسوب میشوند. حروف و آواهای زبان گفتاری (واج ها) نشانه نیستند. زیرا به تنهایی معنایی در بر ندارند. حروف، نشانه نیستند بلکه تنها تکه هایی هستند که نشانه ها از آنها ساخته می شوند. یلمسلف،دانشمند دانمارکی، می گوید: " زبان آن چنان ساخته شده است که به کمک اجزا و توسط تعداد بی شماری ترکیب، شخص می تواند تعداد کثیری نشانه بسازد."

خلاصه آنکه نشانه شناسی یک رشته علمی مرکب از رشته های گوناگون است که به رغم جوانی اش،موضوع مورد مطالعه اش به قدمت عمر بشر است و وظیفه نشانه شناسان عبارتست ازپیدا کردن قوانین یک زبان که در صورت به کار بردن آن قوانین یک متن بدست آید.

من خواب دیده ام که کسی می آید، کسی دیگر ، کسی بهتر کسی که مثل هیچ کسی نیست و صورتش از صورت امام زمان هم روشنتر است و همه چیز را قسمت می کند، نان را قسمت می کند و … وسهم ما راهم می دهد .                                                             

کسی می آید                                                                     

مردی که به تایید حکومت اسلامی در روزهای هیجانزده پس از انقلاب رای غالب مردم را می گیردو به حیله تلخ وقایعی که امروز در مه آلود هزاران روایت ،به خشم من و تو ، به هیات زنی روبنده پوش ، خاک ایران را ترک می کند…                                                 

کسی می آید                                                                   

مردی که هشت سال در وقفه پریشان حال نان و آزادی ،روزهای بعد از انقلاب ، روزهای جنگ، روزهای بعد از جنگ بر مسند آرای مردم می نشیند ، مردی که هیچ کس زبان به محکومیت ،رسوایی و فساد او در تلاطم نفسگیر دهه 60 نمی گشاید.مردی که زمزمه حلقه های گمنام قتلهایی آشنا ،دنباله شنل سرخرنگ رسانه اش را می گیرد …مردی که افشای اسناد مالی خانوادگی اش ،اوراق قضاوت دادگاه میکونوس ، سایه بر حیثیت انقلابی اش می اندازد…

کسی می آید                                                                      

مردی که آمدنش در باران ،نازخندترانه های "باز باران با ترانه"ی روزان ابری 20 میلیون ایرانی می شود ،مردی که نیاز شادمانه هزاران امید به ضریح شعارهای شیک و جهانی ، فصل تازه ای از اعتماد یک ملت را می گشاید… مردی که از پس هشت سال تصدی نفسگیر ، از پشت غبار آلود هزاران نگفته ،نشنیده ،گلایه و شکوه ،به فریاد سرخرنگ از طعم آزادی در حال مطالبه مردی گوش می سپاردکه بت شکسته خود رانمی خواهند…                               

کسی می آید                                                                     

مردی که در خلوت کوچه های تاریخ دلزدگی مردم ،رای به آخرین کرسی مجلس ششم می آورد، در تبسم معنیداربه زمانه ای که روزی فریاد زنده باد سر می کشد و روزی مرده باد نثار قهرمانهای در ذهن پرورده خود می کند…مردمی که آهسته از کنار پسند دموکرات حاصل از آبشخور 20 سال پستی و بلندی سیاسی …آرام آرام به سمت تجربه 72 ساله مردی آشنا به هیجانهای زودگذر زمانه، می روند.مردمی که آهسته از کنار علایق سیاسی چون حکومت عدل احمد نژاد ، پیش برنامه سازمان امر به معروف و نهی از منکر لاریجانی ، تجسم صبر به سرآمده قالیباف در نامه سران سپاه به رهبر انقلاب در دوره ریاست جمهوری خاتمی و         غیره می گذرند . مردمی که همواره در رویای کسی هستند که می آید …مردمی که در آشفته        بازار روزگاری بس "غریب" ،"خدا را در پستوی خانه نهان کرده " پیامبری جستجو می                                                                    کنند.   

نمی دانم این عادتی که می خواهم راجع به آن صحبت کنم مخصوص ایرانیان است یا فراگیرتر از آن. اما همین را می دانم که آن را در اطرافم به کرّات مشاهده کرده ام.این عادت که ما در هنگام بر عهده گرفتن مسئولیتی ، خودمان را حداقل در ابتدای امر هم که شده خوب و مسئولیت پذیر نشان میدهیم ــزیرا میدانیم حساسیت هاهمان ابتدا وجود دارد و سپس کم میشود و بعد هیچ میشود ــو انصافا هم خوب از پس ابتدای هر چیز بر می آییم.اما کم کم که می گذرد و حساسیت ها کاهش می یابد،مسئولیت پذیری ما هم کاهش می یابد. اما نباید نا شکری کنیم.چرا که در شرایط جبری انتخاب "بد" عاقلانه تر از "بدتر" است. آن "بدتر" در اینجا این است که حتی سعی نکنیم در ابتدا و شروع کاری که به ما محول می شود هم خود را خوب نشان دهیم و اصلا هم برایمان مهم نباشد که حساسیتی وجود دارد یا نه. و اصلا هم دغدغه این را نداشته باشیم که کار به خوبی پیش می رود یا نه. و اصلا هم به این فکر نکنیم که از پس این کار برمی آییم یا نه. جریان اختصاص تعداد کمی از سینماهای شهر تهران به پخش فیلم های خاص ،همان "بدتر" مورد نظر است. زمان زیادی از تصویب این طرح که "سینماهای اسمان باز" نامیده شده، نمی گذرد و هدف از اجرای ان ظاهرا این بود که فیلمهای با مخاطب خاص که در میان عوام از استقبال چندانی بهره مند نمی شوند، در سینماهای به خصوصی به نمایش گذاشته شوند تا هم مخاطبان اینگونه فیلم ها از دیدن فیلم مورد نظرشان محروم نشوند و هم سازندگان فیلم به مقصود خود نائل آیند. به عبارت دیگر نه سیخ بسوزد نه کباب. اما آنچه که در ابتدا شاهد آن بودیم،این بود که هم سیخ می سوخت هم کباب.آنچه مطرح می شد،اختصاص سینماهای به خصوص برای نمایش فیلم های خاص بود و انچه دیده می شد سرگردانی و بلا تکلیفی اینگونه فیلم ها بود.چرا که سالن های سینمایی به آنها اختصاص نمی یافت. این طرح با اکران فیلم "رقص در غبار" آغاز ولی با وقفه ای یکساله مواجه شد و در این میان خیل فیلم هایی بود که به دلیل برنامه ی نا مناسب خاک می خوردند.ضمن انکه سالن های سینمایی هم که خود را بابت نمایش این فیلم ها مغبون می دیدند،رغبتی نسبت به انجام این کار نشان نمی دادند.عوض شدن پی در پی سالن هایی که برای این منظور در نظر گرفته میشد، از بی برنامگی و اغتشاش در این طرح حکایت می کرد. اما از آذر 83 این گروه مجددا فعالیت خود را با مدیریت "سید ضیاء هاشمی " آغاز کرد. سینماهای "فرهنگ2" ، "ایران2" ، "فلسطین2" نمایش گر این فیلم ها شدند و شیوه تبلیغاتی متفاوت برای این نوع فیلمها و همچنین زمان اکران دو هفته ای برای آنها در نظر گرفته شد. آنچه واضح است ،اینکه از سویی سرگذشت "نمایش فیلمهای با مخاطب خاص در سینماهای به خصوص" اگرچه وضعیت بهتری نسبت به "نمایش فیلمهای خارجی درسینماهای به خصوص" و همچنین "نمایش فیلمهای کوتاه در سینماهای به خصوص" دارد،اما باز هم چگونگی و کیفیت آن جای تامل دارد. از سوی دیگر در شرایطی که سینماهای اکران کننده فیلم های خارجی به درستی تغذیه نمی شوند و با مشکلات فراوان خرید، ورود و توزیع روبرو هستند. و در شرایطی که سینمای اکران کننده فیلم کوتاه تا کنون هیچ نشانی از فیلم کوتاه به خود ندیده است، وضعیت گروه سینمایی اسمان بازکه بیشتر ازیک سال از عمر آن نمیگذرد،امیدوارکننده تر به نظر می رسد. در این کساد و بی رونقی سینمای ایران در میان مردم، سهل انگاری مسوولان امر در تعهدات و وظایف خود نسبت به اکران فیلم های خاص ، اولا از دست دادن مخاطب خاص و در نتیجه کاهش بیشتر مخاطبان سینما را به همراه دارد . ثانیا دلسردی و دلزدگی سینماگران و فیلمسازان در ساختن فیلم هایی که از درونیات و دغدغه های فردی انها سرچشمه می گیرد را موجب می شود.لذا باعث خواهد شد که آنها برای ابقای خود در این عرصه، سراغ سینمای عامه پسند بروند .که نتیجه آن چیزی نخواهد بود جز در دام کلیشه افتادن. و همین کلیشه شدن فیلم ها هم ،حتی باعث دلزدگی مخاطب عام خواهد شد و به صورتی دیگر تعداد مخاطبان را کاهش خواهد داد. پس آنچه معقول و منطقی به نظر می رسد،آن است که دست اندرکاران به تعهدات خود در قبال تماشاگران علاقه مند به سینما عمل نمایند. اختصاص چند سالن سینما به فیلم های مخاطب خاص، چند سالن سینما به فیلم های خارجی و چند سالن سینما به فیلم های کوتاه و مستند گرچه به ظاهر باعث خواهد شد تا ازتعداد سالنهای سینما برای فیلم های عادی کاسته شود،اما به تماشاگران حق انتخاب میدهد و سلیقه آنها را بهبود می بخشد.شاید بتوان با این روش مردم را دوباره با سینما آشتی داد .

"تک" لغتی است که ریشه در زبان فرانسه دارد و به معنای مکانی به کار میرود که برای نمایش فیلم در نظر گرفته شده."سینما تک"عنوان فیلمخانه پاریس است که از معتبرترین ومشهورترین مراکز سینمایی دنیا به شمار میرود.در ارشیو این سینما بیش از شصت هزار فیلم وجود دارد.این سینما موجودیت خود را مدیون"هانری لانگلوا"میداند که سال 1936انرا با هدف حفظ و ترمیم وتکمیل فیلمهای صامت و قدیمی پایه گذاری کرد.از ان سال به بعد سینما تک به تدریج به صورت موزه،کتابخانه و محلی برای نمایش اثارمهم تاریخ سینما درامد و فیلمسازان منتسب به جریان نوفرانسه از این مرکز به عنوان یک مدرسه سینمایی بهره بردند. در همین راستا اصطلاح سینماتک که در ابتدا به طور خاص تداعی کننده فیلمخانه پاریس بود رفته رفته به شکل عنوانی کلی برای اینگونه مجموعه های سینمایی درامد.تعریف ارایه شده از سینماتک در همه جای دنیا به مجموعه ای گفته میشود که اثار ارزشمند سینما را همچون دیگر اثار واشیاء هنری که هریک برای خود مکانی برای ارائه دارند،به علاقه مندان معرفی میکنند و لذا مقایسه این مکان با یک سینمای معمولی در شهر مقایسه ای نادرست است ،همچنین مقایسه برنامه های ان. رویکرد این کانون در همه جای جهانبه سینما و نمایش فیلمها و برگزاری جلسات یک رویکرد هنریست و عموما فیلمهایی نمایش داده میشوند که در مناسبات تجاری فرصتی برای اکران نمی یابند مانند نمایش فیلمهای کوتاه،مستند یا اثار اوانگاردها. در ایران در سالهای نخستین پس از انقلاب فیلمهایی به کوشش فردی به نام "جمال اقا محمد"در سالن سینماتک به نمایش در امد.اما این فعالیت بعد از مدتی متوقف شد و سالن سینماتک مدتها خالی و بلا استفاده ماند.در پاییز سال 1377،پس از روی کار امدن سید محمد خاتمی وتغییرات پس از دوم خرداد واعمال مدیریت های جدید به دستور سید عطاءالله مهاجرانی وزیر ارشاد وقت،سینما تک مجددا احیا شد و فعالیت های مجدد خود را با هدف نمایش فیلمهای تاریخ سینمای ایران و جهان و برگزاری جلسات بحث و گفتگو در خصوص مباحث مختلف سینما اغاز کرد و با محور قرار دادن شناخت سینمای فرهنگی به عنوان یکی از فراگیرترین هنرهای عصر حاضر،زمینه را برای وسیع تر شدن این شناخت فراهم اورد. البته علاوه بر سینماتک،"فیلمخانه ملی ایران" سالهاست که در این زمینه فعالیت دارد.اما تفاوت سینماتک با فیلمخانه در برگزاری نمایش فیلمهایی است که ورود به جلسات ان قید و شرطی ندارد در حالیکه فیلمخانه مختص دست اندرکاران و دانشجویان حوزه های مرتبط با هنرهای نمایشی است.سینماتک به طور متمرکز بر اثار یک فیلمساز و کشور عمل میکند حال انکه فیلمخانه تنها هفته ای یک روز در سالن سینما صحرا که یک سالن سینمای عادیست اقدام به برگزاری جلسات نمایش فیلم میکند و اختلاف سوم انکه در سینماتک برنامه های جانبی ،سخنرانیها،حضور مهمانان،نشست های مطبوعاتی وجلسات پرسش و پاسخ جزء لا ینفک نمایش به حساب میایند اما فیلمخانه صرفا برای نمایش است. اما چیزی که در فضای روشنگرانه سینماتک ازاردهنده است،کوتاه شدن اندک و گاهی بیش از اندک بعضی از فیلمهای نمایش داده شده ،است.در حالیکه میدانیم هیچ نمایی از شاهکارهای سینمایی زائد نیست و میدانیم بعضی صحنه ها هم به سبب شرع و عرف ما قابل نمایش نیستند،با وجود این بعضی از این کاستنها چنان ضربه ای به فیلم زده است که بی احترامی اشکار به فیلمساز و توهین به شعور تماشاگر است.مثلا صحنه اساسی و مهم "قتل در حمام" فیلم "روانی" هیچکاک از مواردیست که جرح شده است.کسی که برای یکبار هم این فیلم را دیده باشد،متوجه میشود که این فیلم بدون ان صحنه ناقص است و ان تماشاگر علاقمند به سینما هم که برای اولین بار در سینماتک موفق به تماشای فیلم شده و بی خبر از همه جاست،سینمای هیچکاک را تمام شده میداند و مردد میماند که چرا اینقدر از سینمای هیچکاک تعریف میشود! در سینمایی که ادعای نمایش اثار سینمای کلاسیک را دارد و عنوان قدرتمند سینماتک را یدک میکشد،اینگونه جرح و تعدیل ها نپذیرفتنی است.و کسانیکه همچنان علیرغم این کاستی ها در اینجا حضور می یابند با این استدلال است که" دیدن یک فیلم ارزشمند با همین حذف ها به اصلا ندیدن ان می ارزد."ضمن انکه به ارزش دیدن اینگونه فیلمها بر پرده نقره ای سینما به خوبی واقفند و ان را به نسخه های وی.سی.دی و وی.اچ.اس ان ترجیح می دهند. سینماتک ایران که در طول دوره هفت ساله شروع به کار مجدد خود،با اغماض،کارنامه قابل قبولی از نمایش فیلمهای مطرح و درخشان تاریخ سینمای جهان دارد،از معدود مکانهایی است که یاد فیلمهای خوب اما مهجور سینمای ایران رانیز که برای همیشه پرونده انها در نمایش عمومی داخلی بسته شده را زنده نگه میدارد.به عنوان مثال فیلمهایی از قبیل "اخرین دیدار با ایران دفتری" و "این فیلمها رو به کی نشون میدین؟" از جمله فیلمهای گمنام "رخشان بنی اعتماد" هستند که در این دوره سینماتک نمایش داده میشوند. در شرایطی که سینما در ایران مهجور است و فیلمهای مهجور سینمای ایران در این میدانگاه دیگر به فراموشی سپرده شده اندفسینماتک محل بسیار خوبیست برای ان دسته از علاقمندان به سینما که به دنبال دیدن فیلم خوب و به دنبال کشف فیلمهای بر باد رفته ای هستند که فقط نامی از انها در کتابهای تاریخ سینما دیده میشود. ***** منابع: ـــ ویژه نامه سینماتک،شماره دو ـــ روزنامه بانی فیلم ـــ مجله فیلم،شماره 313

جعبه های شکیل طلق با روبان قرمز، خرسهای کوچک و بزرگ قهوه ای رادر آغوش گرفته اند...بادکنهای قرمز به شکل قلب ...بسته های رنگارنگ شکلات ...بوی خنک ادکلن دخترها و پسرهای جوانی که به خرید آمده اند ...آخرین شب سرد سال ! عبور زن میانسالی که سرش برای دیدن آویزهای براق قرمز رنگ بالا آمده...! آهسته از مغازه داری می پرسد:اینجا چه خبر است؟ پیرمرد با لبخند معنی داری جواب می دهد:جشن "ولنتاین" است. * چند سالی است که جشن غربی ولنتاین وارد عادتهای جوان کشورمان شده است،یا شاید پیش از این چند سالی که من و تو به اطرافمان دقت داریم.کسی چه می داند شاید از همان روزهایی که خط قرمز روی شادیهای سنتی و ملی من و تو کشیده شد! از همان زمان که آتش بازی چهارشنبه سوری انکار شد!همان زمان که جوانهای ما به جرم برپایی آتش و رقص شادی در آخرین سه شنبه سال بازداشت شدند،همان زمان که ترقه در خفای کوچه ها ،صحنه خیابانها در سالروز یک جشن ملی را ،تبدیل به میدان جنگ کرد. یا شاید این بازی جدید ولنتاین از زمانی آغاز شد که جوان امروزی ایرانی از میان حیاط خلوت سنتهای باقیمانده ایرانی،بهانه ای جذاب برای بروز شادی اش نیافت.از همان زمانی که سیستم حکومتی جز مراسم مذهبی شادباش و گرامیداشت مصیبت چیزی به سرمایه خاطراتش اضافه نکرد!راستی آیا فرهنگ کهن و باستانی ایرانی که همه ما به قدمت 8هزار ساله اش می بالیم، حرفی برای زمزمه های دلتنگی جوان ما ، جوانی از دست رفته یا در حال از بین رفتن من و تو ندارد؟! ** مطالعه تاریخ ایران باستان نشان می دهد کارنامه جشنهای سنتی آریایی پر است از بهانه های زیبا، دلنشین و پر معنی برای شاد بودن: جشن نوروز ، جشن سده ، مهرگان ، آذرگان ، جشنهای گاه انبارهای شش گانه و ...و تاریخ هر یک از این جشنها خود کتابی چند جلدی است که در این مجال نمی گنجد.اما در این میان جشنی با ابهت اما مهجور و از یادها رفته ، به چشم می خورد که طرح داستان آن بی ارتباط با نغمه آزردگی از این ساز غربی نیست! نیاکان ما ملتی شریف بودند که برای تمام آفریده های خداوند احترام قائل بودند . روز پنجم در ماه اسفند "سپندارمزد" نامیده می شدکه به معنی روز زمین بود. ایرانیان احترام خاصی برای زمین قائل بودند،از آنجا که زمین محل زایش،محبت و سخاوت است و تمام آفریده ها را در خود جا داده و فروتنانه در خدمت همه است. ایرانیان این روز را روز ستایش از مقام زنان ،تنها نماد انسانی محبت دانسته اند.زن که چشمه لایزال محبت است و هیچگاه از عشق ورزیدن باز نمی ماند.در این روز مردان به همسران خود هدیه می دادند تا از مقام آنها تجلیل کنند!هدیه دادن سنتی بود تا مردان از یاد نبرند چقدر مدیون محبت زنانند. *** امروز که"سپندارمزد" در زیر غبار غفلت متولیان فرهنگی این مرز و بوم از یادها رفته و تبدیل به یکی از عتیقه های ایرانی شده،چرا متعجب به ظاهر آراسته از روبانهای قرمز ولنتاین می نگریم که این نتیجه طبیعی سهل انگاری فرهنگی و عرق ملی ماست!جوان به تبع روح نوخواه و پر نشاطش به جستجوی بهانه هایی برای نشان دادن نیروی جوانی و عشق به مونسش است. ولنتاین با سنت هدیه دادن به همسر یا شریک آینده یا دوست صمیمی از هر جا بخواهد سر می رسد وآنها را شیفته می کند.شیفتگی و جوانی که می توانست در جشن باستانی ایرانی تعریف شود.

برای آنتوان دوسنت اگزوپری1: توی اين شلوغی ها يک گوشه آرام پيدا کرده بودم و داشتم دور و برم را نگاه می کردم که ديدم منظره ای که در آن هستم خيلی شبيه همان منظره ای است که روزی شازده کوچولو در آنجا ظاهر شد و دوباره ناپديد شد. يکدفعه ياد شازده کوچولو افتادم و ياد حرفی که هميشه می زدی و می گفتی برای تو و هرکسی که شازده کوچولو را دوست داشته باشد هيچ چيز مهمتر از اين نيست که بداند در جايی که نمی شناسد، گوسفندی که نمی شناسد گل سرخی را خورده است يا نخورده است و ياد سرزمين خودم افتادم همان جايی که تو نمی دانی کجاست و ياد 27 خرداد و اين شلو غی ها ، داشتم فکر می کردم چه کسی بهتر از تو که برايت از گلهای اينجا بنويسم که يکدفعه زير ستاره پسر بچه ای با موهای طلايی ديدم، هی می خنديد و به سئوالهايم جواب نمی داد، حدس زدم که کيست، شازده کوچولو بود، خيلی خوشحال شدم، ازشازده کوچولو پرسيدم چطور سرزمين مرا پيدا کرده و اينکه نگران گلهای سرخ اينجا بوده که آمده، اما شازده کوچولو هی خنديد و گفت ديگر از نگرانی برای گلهای سرخ خسته شده، آنقدر که فکر کرده چرا گلها خار می سازند در حاليکه با وجود خارها بازهم گوسفندها آنها را می خورند.شازده کوچولو می گفت در ستاره اش فقط يک گل سرخ معمولی داشته و فکر کرده با آن يک گل سرخ معمولی شاهزاده بزرگی به حساب نمی آيد، به همين خاطر به زمين آمده و به سرزمين من تا هر چه زودتر دست به کار شود چون دوست دارد حاکم با شد و می گفت راه حلش را هم پيدا کرده، راه حلش اهلی کردن است و اهلی کردن يعنی اينکه کسی را مجبور کنی که تو را دوست داشته باشد و تازه راه حلهای ديگری هم بلد است و آنها را از همان هفت ستاره ای که قبلاً به آنها سر زده بود ياد گرفته و حتم داشت که توی سرزمين من پيروز می شود. شازده کوچولو می گفت وقتی که به ستاره حاکم فکر می کرده فهميده حاکم شدن کار سختی نيست،هميشه يک نفر هست که فکر می کند می تواند حاکم شودو حاکم می شودو بعد هم همهء مردم به چشمش رعيت می شوند. شازده کوچولو از ستاره خودپسندی هم ياد گرفته بود که خودپسندی خيلی لذت بخش است، به همين خاطر از خودش خوشش آمده بود و فهميده بود که بهتر از خودش هيچ کس برای حاکم شدن وجود ندارد. از ستاره سوم همان آدم خوشگذران هم ياد گرفته. بود که آدم نبايد هيچ وقت شرمنده شود و از اشتباه کردن بترسد چون هر کسی حتماً اشتباه می کند پس اشتباهش اولش به اشتباه دومش در. از تاجر پيشهء ستاره چهارم هم ياد گرفته بود که مالک گل بودن به درد نمی خورد و آدم بايد مالک چيزها ی واقعی باشد مثلا مالک چند تا آدم و تازه فهميده بود اصلا مهم نيست که آدم به درد چيز هايی بخورد که مالک آنها ست، مهم اين است که آ نها به درد مالکشان بخورند. تازه شازده کوچولو به ستاره فانوس افروز هم فکر کرده بود و می گفت آدم اگر بخواهد فانوس اين همه آدم را خاموش وروشن کند فايده ندارد چون هم از پا در می آيد وهم وقتی برای خودش نمی ماند. شازده کوچولو به ستاره جغرافی دان هم فکر کرده بود و می گفت کاشفها بايد به دنبال شغل جديدی بروند چون ديگر چيزی برای کشف کردن باقی نمانده است و اصلاً همه دردسرها از کشف کردن شروع شده و اينقدر کاشفان سرزمين های مختلفی را کشف کرده اند که حاکمان الان نمی دانند با اين همه سرزمين چه بکنند و حاکمان را هم در دردسر انداخته اند وبعد هم فهميده بود مقام کسی که می خواهد مالک چند تا آدم باشد مثل مقام جغرافی دان بالا تر از آن است که دوره بيفتد بلکه بايد در اتاقش بنشيندو کاشفان را اينطرف وآنطرف بفرستدو بعد از آنها سوال کند و همه چيزهايی را که ديده اندغير از گلها را يادداشت کند ،چونکه گلها فانيند. شازده کوچولو آخر سر هم به ستاره زمين فکر کرده بود. آنتوان عزيز نمی دانم چه اتفاقی می افتد به محض اينکه معلوم شود خبرت می کنم، راستی اگر شازده کوچولو در سرزمين من پيروز نشود تو فکر می کنی بعد از اينجا به کدام سرزمين می رود. من که فکر می کنم اين مسئله اهميتی ندارد، از اين به بعد برای هر کسی که شازده کوچولو را دوست ندارد با اهميت ترين چيز دنيا اين است که چرا گلها خار می سازند در حاليکه اين خارها به دردشان نمی خورد و با وجود خارها بازهم گوسفندها آنها رامی خورند. 1.نويسنده کتاب شازده کوچولو

25خرداد:هی آدامسش را از دهانش بيرون مي آورد ، می گرفت دستش ، نگاهش می کرد و دوباره می گذاشت توی دهانش و بدجور می جويد. يکدفعه کلافه شدم،گفتم:"من نگرانم، دارم فکر می کنم کسی که انتخاب می شه ، می خواد چه کار کنه ، آن وقت تو هی اينجوری آدامس بجو ،خب ؟" خنديد و گفت :"آخه نمی دونی که ، من دقيقا همين کاری را می کنم که ايشون قراره بکنه". پرسيدم :"يعنی چی؟" گفت:"يعنی اينکه آدامسو می جويی ،شيرينيش که تموم شد ، می ندازيش بيرون ." بعد هم آدامسش را انداخت بيرون .

26 خرداد:دل شب بود، با دوستانم نشسته بوديم، دلم می خواست آوازی بلد بودم تا با هم دسته جمعی می خوانديم و دلهايمان را بيشتر با هم يکی می کرديم، آوازی که حتی اگر وزن و قافيه هم نداشته باشد اما "سفيد" باشد و قبل از ما کسی آن را دسته جمعی نخوانده باشد که يکدفعه ياد شعر معروف "شباهت جايزه نوبل و 27 خرداد" افتادم: بعضی ها گرسنه اند "يک نفر" رمان بينوايان را می نويسد تو هر شب آن را می خوانی و چشمهايت گرم می شود رمان بينوايان چشم همه را می گيرد و شاهکار می شود "يک نفر" نوبل می گيرد و حالا همه منتظرند تا "يک نفر" بينوايان ديگری بنويسد.

سوار تاکسی می شويد. جايتان تنگ است. راحت نيستيد. به نظر می رسد آقايی که کنار دست شما نشسته است، مقصر است. از او می خواهيد که کمی آن طرفتر بنشيند. ناگهان عصباتی می شود:"خانم! نمی بينيد جا نيست؟! کجا بروم؟ اصلاً شما خانمها حساسيت داريد، خيلی ناراحتيد سوار تاکسی نشويد..."."آقای مزاحم" بی آنکه به شما اجازه صحبت کردن بدهد، قيافه حق به جانبی می گيرد و پشت سر هم حرف می زند،وقتی که می بينيد "آقای مزاحم" آن طرفتر نمی رود، ناچاريد کيف دستی تان را بين خودتان و او بگذاريد تا راحت بنشيند. اين بار صدای "آقای مزاحم" بالاتر می رود: "خانم! اين کيف را برداريد! نمی بينيد جا تنگ است؟ اصلاً شما خانمها را نبايد سوار تاکسی کنند!". از تاکسی پياده می شويد. تصميم می گيريد از اين به بعد از اتوبوس برای رفت و آمد استفاده کنيد تا در جوار خانمها بنشينيد! همين کار را هم می کنيد. برای طی مسير بعدی از اتوبوس استفاده می کنيد. سوار اتوبوس می شويد. آقايی در قسمت مردانه اتوبوس، به جای اينکه پشتش به شما باشد و رويش به خيابان، رويش به خانمهاست و پشتش هم به آقايان و هم به خيابان! "آقای مزاحم" چشم از خانمها بر نمی دارد، پنج دقيقه،ده دقيقه، يک ربع ، بيش از نيم ساعت گذشته است و چشم او مرتب اين طرف و آن طرف می چرخد و هيچ يک از خانمها جرئت نمی کند حرفی بزند. در حالی که همه يا خودشان را می خورند و يا دو نفری در گوش يکديگر در حال گله کردن از دست بعضی از اين "آقايان مزاحم" هستند. از خودتان می پرسيد:به راستی چرا ؟چرا هيچ زنی جرئت نمی کند به "آقای مزاحم" چيزی بگويد؟ آيا اين عرف جامعه است که در مقابل "آقای مزاحم " سکوت می کند و از زنان می خواهد که نسبت به اين گونه " بی هنجاری "ها بی تفاوت باشند، تحمل کنند و اهميت ندهند و آيا رابطه قدرت بين زنان و مردان به گونه ای است که به زنان اجازه نمی دهد از حقوق مسلم خود دفاع کنند و با کسی که به تماميت فردی و به شأن انسانی آنها دست اندازی و توهين می کند، تا شايد "لذت ببرد"، مقابله کنند و آنان را از مقابله می ترساند؟ "براون ميلر" معتقد است که از يک جهت، همه زنان قربانيان تجاوز هستند، حتی زنانی که هرگز مورد تجاوز قرار نگرفته اند، دچار اضطرابهايی مشابه زنانی که مورد تجاوز واقع شده اند، می شوند.همچنين وی اعتقاد دارد تجاوز جنسی، جزئی از "يک نظام تهديد مردانه" است که همه زنان را در ترس و وحشت نگاه می دارد و آنها را مجبور می سازد که محتاط باشند.1 اگرچه آزارهايی که زنان از مردان در تاکسيها و اتوبوسها می بينند، در دسته بندی تجاوز جنسی قرار نمی گيرند، اما می توان گفت، اين آزارها جزئی از نظام تهديد مردانه هستند و منجر به اضطراب و ترس زنان می شوند و آنان را وادار می کنند که هنگام استفاده از وسايل حمل و نقل عمومی، محتاط باشند و ساکت بمانند. "اميل دورکيم" يکی ديگر از جامعه شناسان نيز معتقد است، "بی هنجاری" هنگامی به وجود می آيد که معيارهای روشنی برای راهنمايی رفتار افراد وجود نداشته باشد.2 اما در اين رابطه می توان گفت برخلاف آنچه در نگاه اول به نظر می رسد، معيارهای روشنی برای راهنمايی رفتار افراد در اين بخش از زندگی اجتماعی وجود دارد و تا حد زيادی اين معيارها با توجه به نظام ارزشی حاکم در محيط روابط مرد و زن، مشخص می شود.اما با وجود تمام توصيه های اخلاقی در مورد نوع برخورد مردان نسبت به زنان، به نظر می رسد که آموزشهای مناسب به ويژه هنگام اجتماعی شدن صورت نمی گيرد. با توجه به اينکه رفتارها و هنجارهای اجتماعی توسط خانواده، همسالان يا دوستان و همچنين توسط رسانه های همگانی آموخته می شود و در حقيقت همه ما از اين طريق اجتماعی می شويم، آيا نمی توان به اين نتيجه رسيد که به خصوص خانوادهها و مدارس در آموزش رفتارهای مناسب به افراد، در اين بخش از زندگی اجتماعی، کوتاهی کرده اند؟ و اينکه برای جبران اين کوتاهی ها چه بايد کرد؟ چه هنگام و چگونه ضريب حمايتی از زنان افزايش خواهد يافت؟ مسلما اين امر محقق نخواهد شد، مگر اينکه پيش از همه ، هر زنی از خود حمايت کند، با ترس درونی خويش، عرف جامعه و نظام تهديد مردانه "آقای مزاحم" مبارزه کند، اين گونه آزارها را تحمل نکرده، بی اهميت نباشد. و همچنين از آنجايی که اين اتفاقات، دور از چشم کانونهای حمايتی اجتماع رخ می دهد، در هنگام برخورد با "آقای مزاحم"، تنها از مسافران و راننده تاکسی يا اتوبوس می توان انتظار حمايت داشت و اين حمايت هنگامی صورت می پذيرد که همه ما به عنوان مسافر و يا راننده، نسبت به زناني که مورد مزاحمت قرار می گيرند، بی تفاوت نباشيم و از آنان حمايت کنيم، تا با اين ترتيب، بتوانيم اميدوار باشيم "آقای مزاحم" از عواقب ايجاد مزاحمت بترسد و همه زنان با خيال آسوده، سوار تاکسی و اتوبوس شوند. گيدنز، آنتونی ،جامعه شناسی گيدنز ،ترجمه ی منوچهر صبوری،تهران،نشر نی،1381،ص204. 2.همان،ص140.

سانتى مانتاليسم ماهى هاى قرمز• مهرى حقانى-روزنامه ايران-9/1/1384

پيش درآمد هفت سين هاى خانگى ، گسترده ترين سفره نوروزانه ايرانى ، اسفندماه در خيابانهاى شهرهاى ايران، گسترده ترين خوان خود را مى گسترد، از هفته هاى آغازين اسفند، ماهى ، سبزه و گلدان هاى سنبل و لاله در هر پياده رو و رهگذرى چيده شده است. بنابراين چون نم بارانى كه بوى خوش خاك را بيدار مى كند، اسفندماه نيز چون تلنگرى است كه به طبل كهن و هنوز زنده روح ايرانى مى كوبد و مى كوشد تا يك سال ديگر و يك بار ديگر هرآن چه در توان دارد از رنگ و بو و صدا ونماد را به تنها صدا كند.

در رهگذر خيابانها، پياده روها، پيشخوان مغازه ها، سبد هزينه شهروندان و اتاقها و پشت پرده هاى ايرانى و يا در دست كودكانشان جاى دهد. اين همه در هنگامه اى رخ مى دهد كه رنگ و بو و صدا و جشن و نور و نماد، هرچند رنگ باخته اما هنوز دل نباخته است.

در ميان اين سفره اسفندى و نوروز خيابانى ، تشت ها و تنگ هاى انبوهى است كه ماهى هاى قرمز را اين بار از حوضچه ها به گذرهاى شهر كشانده است. چه بسا از آن زمان كه هريك از ما چشم به سفره هفت سين هاى خانگى مان گشوده ايم ، ماهى كوچك قرمزى و گاه با جفت خويش در تنگ بلورينى يا در كاسه چينى گل قرمزى مى چرخيده است. گويا آينه اضطراب آخرين دقايق سال و شوق و چرخش نخستين دقايق سال نو را به نمايش مى گذاشته است.

هم اكنون چندسالى است كه اين ماهى قرمز به سوژه بحث انگيز حركتها، توصيه ها و حتى پيشينه شناسى هاى تاريخى، بهداشتى ما در آمده است . از چندسال گذشته برخى تشكل هاى زيست محيطى به يك سرى حركت هاى آموزشى و نمادين در آخرين روزهاى تعطيلات سال نو پرداختند كه به آزادسازى ماهى هاى قرمز به دست كودكان مى پرداخت. امسال پيش از آغاز سال نو، خيل معترضان بهداشتى و پزشكى نيز به اين خاستگاه پيوسته اند، يعنى خاستگاه حذف ماهى قرمز. مرگ ماهى هاى قرمز، كشتار ماهى ها، امكان سرايت بيماريها و ... هميشه حركت هاى زيست محيطى نشان بلوغ زندگى شهرى و شهروندى به شمار مى رفته، در اين ميان تبليغ و آموزش نخريدن ماهى قرمز به خانواده ها و كودكان مى تواند به ويژه درميان طبقه متوسط و قشر روشنفكر جامعه نيز با استقبال خوبى روبه رو شود.

گرايش روشنفكرى اين دسته از پدر و مادرها و گاه برخى انگيزش هاى احساسى و دلسوزانه تر نيز مؤيد اين نكته است.

اين همه بسيارگفته و دست كم شنيده شده، اما نهايت آن است كه حذف ماهى قرمز از سفره نوروزى ايرانى نه تنها يك حركت فرهنگى نيست كه حتى ضدفرهنگى است. بلكه در دايره اصول و چگونگى رعايت موازين بهداشتى و زيست محيطى نيز نمى گنجد.

جوش و خروش و شوق زندگى هر ملتى و ميزان پايدارى آن بسته به نمادها، رنگها، سمبل هاى فرهنگى و تاريخى آن ملت است.

كمتر كسى مى تواند منكر شود كه ما در برهه اى از رنگ باختگى اين نمادها و رنگ ها به سرمى بريم، اما ناچاريم اگر به نيش دندان هم شده است اسطوره ها و سمبل هاى خود را به نسل بعدى آموزش دهيم، حتى آنها كه حاصل آميزش يا سوغات نيكوى فرهنگ هاى ديگر است كه به هررو رنگ ايرانى گرفته است.

موجود سرزنده اى كه با زندگى بخش ترين رنگ جعبه هاى مدادرنگى كودكانمان؛ يعنى قرمز در يك تنگ آب مى رقصد و مى چرخد، ازچند هفته مانده به عيد، شوق و ذوق را چه دركودكان و چه بزرگسالان مى آفريند و سرانجام به عنوان زنده ترين نماد سفره نوروزى دركنار سبزه و سنبل قرارمى گيرد؟ آيا كوتاهترين ديوار ايرادهاى بهداشتى و دلسوزانه محيط زيستى شده است؟

بگذريم از آنكه حداقل به بضاعت خود نيز، اشتغالزايى پرورش ماهى هاى رنگى و تزئينى را رونق مى دهد. اگر هدف، ارائه ليستى از تخلفهاى بهداشتى يا سودجويى هاى اقتصادى يا تلفات محيط زيستى باشد، آيا حذف يك نماد پوياو زنده شادى بخش و تحرك زا در باقيمانده نمادهاى روبه تحليل ايرانى، نشان از يك آسان گيرى و سانتى مانتاليسم تحليلى نيست؟

بهتر است به جاى حذف ماهى هاى قرمز از تنگ هاى عيدمان، كمى از سطح به عمق قضيه دقيق شويم و دلسوزان بهداشتى كه در نيتشان هيچ شبهه اى نيز وجودندارد، به ارائه راهكارهاى بهداشتى بپردازند.

آيا مى توان به جاى آب كلردار شيرها،جايگزين يا بهبوددهنده اى داشت؟ آيا مى توان در نحوه توليد و انتقال بچه ماهى  ها مراقبت و نظارت بهترى را شاهد بود، آيا مى توان روند پرورش، نگهدارى و توزيع ماهى ها را علمى تر و با درصد صدمه ديدگى كمترى مهياكردو سرانجام آيا مى توان به جاى ضربه هاى احساسى و سانتى مانتاليست كه سهل الوصول ترين راه برخورد با هر مسأله اى است يك برخورد كارآمدتر داشت كه به خلق يك راهكار بينجامد و نه اينكه به حذف يك نمادفرهنگى زيبا، شادى آفرين و دوست داشتنى منجرشود؟

نقد" مقاله سانتی مانتاليزم ماهی قرمز" ميترا نعيمی

دراين مقاله ، نوِيسنده به اظهار نظر در مورد يک رويداد فرهنگی پرداخته است وانتقاد نيز در "يادداشتش"جايگاه ويژه ای دارد. اما به نظر می رسد اگر  نويسنده قالب تفسير ويا تحليل را- از آنجايی که نويسنده به اظهار نظر شخصی پرداخته است قالب تفسير قالب مناسبتری است – برای مقاله خود بر می گزيد،انتخاب مناسبتری بود چرا که قالبهای تفسير وتحليل نيازمند ارائه اطلاعات بيشتر و استدلالهای محکمتری هستند و در ضمن جنبه ء "مفصلتر بودن" را نيز دارند ومفصلتر بودنشان با موجز بودنشان منافاتی ندارد وبه ايجاز نيز لطمه ای وارد نمی کنند وموضوع اين يادداشت نيز چنين قالبی را می طلبد.

اما دراين يادداشت نويسنده مقدمه توصيفی طولانی ای ارائه کرده که به دليل اينکه با متن يادداشت ارتباط نزديکی ندارد به انسجام مقاله لطمه زده است ومقدمه همراه با نثر انشايی مقاله به ايجاز خدشه وارد کرده است.علاوه بر اين نويسنده به سابقهء موضوع به خوبی نپرداخته وپيشينهءتاريخی وفرهنگی ماهی قرمز درسفرهءهفت سِن ايرانی را عنوان نکرده است و بی آنکه دلايلی را که گروه معترضين –تشکلهای محيط زيستی _برای اعتراض خود دارند بيان کند وهمچنين بی آنکه نظر خود را با استدلالهای مناسب قوت ببخشد به راحتی به نفع خودش نتيجه گيری کرده است،گويی اين خود نويسنده است که با آسانگيری در نقد دچار نوعی سانتی مانتاليزم شده و با موضوع برخورد احساسی کرده است.

همچنين نويسنده با انتخاب يک تيتر استنباطی نا مانوس از همان ابتدا سبب فرار مخاطب شده است در حاليکه اگر نويسنده تيتر مناسبتری انتخاب می کرد باتوجه به تازگی وجذابيت  موضوع می توانست با "مخاطبان ايرانی " خود در "عيد نوروز"ارتباط خوبی بر قرار کند و خوانندگان بيشتری داشته باشد.

  "اول ماه مه روز تجلي عدالت اجتماعی" رحمان احمدی 

مقاله فوق كه در قالب يادداشت نوشته شده است همان گونه كه پيداست به روز جهاني كارگر پرداخته است و دقيقا در همان هفته و نيزدر بحبوحه اعتراضات كار گري چاپ شده است ، لذا ازوحدت زمان برخوردار است

وهمچنين از وحدت مكان .

به لحاظ انسجام و يك دستي بسيار مختصر ودر عين حال موجز به مسئله پرداخته است وذهن خواننده با موضوعي يك دست روبروست ودر انتها نيزبا ارائه راهكار هايي عملي مطلب خود را به خوبي به پايان رسانده است.

همچنين تيتري متناسب و نيز همخوان با شرايط روز كارگران و مطالبات اصلي ايشان برگزيده است .

متن مقاله و مواردي كه به آنها استناد شده نشان از اشراف نويسنده به موضوع يادداشت دارد و همين نكته نوشته او را قابل اعتنا و اعتماد مي سازد .

از نگاه منتقد آقاي احمدي به خوبي از عهده كار برآمده وامتياز داده شده به او بيست مي باشد.

برای آشنایی با فعالیت های یکی از  NGO های مربوط به  زنان  با یکی از دوستانم که در این زمینه کار کرده بود به مشورت نشستم و پس از مدتی گفتگو تصمیم  گرفتم به محل یکی از این تشکل ها مراجعه کنم آدرسی گرفتم و راهی شدم و خوشحال از نتیجه ای که تا ساعتی بعد به دست می آورم  زنگ ساختمان را فشار دادم چند ثانیه ای گذشت و اتفاقی نیفتاد بار دیگر و بار دیگر ،اما نه صدایی پاسخ داد ونه دری  گشوده شد ... بعله انجمن تعطیل شده بود ..

  به نظر می رسد در سال های اخیر دولت در راستای اهداف سیاسی- اجتماعی خود  تلاش بسیاری کرد تا فضایی برای فعالیت های مردمی در زمینه مسائل اجتماعی - سیاسی بگشاید تا با ایجا د این فضای میانه گامی جدی در راستای ساختن محیطی دموکراتیک بردارد . بسیاری از فعالین اجتماعی نیز با به وجود آمدن شرایط یاد شده فرصت را غنیمت شمردند و با تشکیل سازمان های غیر دولتی در جهت برآورده ساختن خواست های خودبسیج شدند . ودر این میان زنان از جایگاه ویژه ای برخوردار بودند . جایگاه ویژه از آن رو که :

1-  به دلیل ساختار های اقتصادی بخش عمده ای از وقت مردان در محیط کار می گذرد ودر هنگام باز نشستگی هم، کمترحوصله ای برای فعالیت های اجتماعی می ماند . یعنی درست برخلاف زنان که هم در بخش اشتغال فضای کمتری را به خود اختصاص داده اند و هم در زمان باز نشستگی حوصله بیشتری برای فعالیت های خارج از خانه دارند  (شاید یکی از دلایل عمده آن نوع اشتغال زنانی باشد که در بخش غیر دولتی فعال میشوند یعنی کار در آموزش و پرورش ).

2-  شکل گیری تشکل های غیر دولتی این فرصت را به زنان داد تا بتوانند خارج از محیط کار فرصتی برای فعالیت در زمینه های مورد علاقه خود بیابند .

3-  ازدلایل عمده دیگر وجود مسائل فراوان مربوط به حوزه زنان بود که موجب حضور زنان در عرصه ی اجتماعی و توجه  ارگان های دولتی به موضوع اخیرشد .

لذا بخش عمده ای از فعالیتهای داوطلبانه به دست آفرینش گر زنان رنگ و جلوه ای به خود گرفت. و حضور پر رنگ دختران جوان در این عرصه تحرک بسیار بالایی به عملکرد این تشکل ها بخشید.

اما آنچه در این چند ماهه ی اخیر رخ داد خبر از تغییر برنامه ها می دهد .تصویب طرح هایی در جهت محدود کردن فعالیتهای تشکل های غیر دولتی و به خصوص تشکل های مربوط به زنان ،تعطیلی ساختمان مربوط به سازمانهی غیر دولتی و... در حالی که فضای ایجاد شده در راستای سیاست پیشین دولت و مهم تر از آن حمایتهای مردمی از این تشکل ها موجب شکل گیری جریاناتی شده است که بعید به نظر می رسد به راحتی به فراموشی سپرده شوند و از آن جمله شدت گرفتن بیان مطالبات و خواستهای زنان است که در راستای منافع عمومی هم، تعریف گردیده،به عنوان مثال کوشش در جهت حمایت از زنان خود سرپرست یا زنان کارگر یا زنان افغان و مقولاتی دیگر از این دست .

اما آنچه باعث نگرانی می شودآن است که تشدید محدودیت هاو اعمال فشار های از بالا  مقدمات ایجاد خلا یی اجتماعی را فراهم می آورد که با چشم انداز روشنی روبرو نیست.

سخت گیری های ناشی از سیاست های جدید موجب زائل شدن تصوری می شود که در حال شکل گیری میان مسولان دولتی و فعالین اجتماعی مبنی بر اعتماد دو سویه بود . نتیجه این امر ایجاد شکاف، میان بدنه جامعه با بخش نخبگان حکومتی است که بی شک سر انجام خوشی نخواهد داشت .

لذا با سنجیدن وضعیت موجود سیاسی -اجتماعی  وبادر نظر گرفتن سیاستهای بین المللی ونیز با، توجه به شعار های سال که از سوی مسئولین مملکتی داده شد،این سوال به ذهن خطور می کند که آیا حرکتهای اخیر از سوی برخی مسئولین در راستای منافع ملی هست یا خیر .

و آیا معنای این سخن بر ایشان آشکار است که زنگها به صدا درآمد اما دری گشوده نشد لزوما  این نیست که خانه خالی است. شاید اهالی خانه به نشانه اعتراض در را نگشوده باشند و مهم تر از آن آیا این برخورداز سوی مسئولین مثبت ارزیابی می شود!؟

*برای اطلاع بیشتر نسبت به مطالب آمده در مقاله به:

پیام زن ۸۸ و ۸۹ - نافه ۵و ۶و ۷ -شرق ۸/۲ / ۸۲ - نسیم صبا ۲۱/۱/۸۲ -اعتماد۲۲ - فکر روز ۱۳ - توسعه۳۱/ ۶/۸۲ مراجعه کنید.